Xương Khớp
Tìm hiểu về đau nhức xương khớp: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện
Th7
Đau nhức xương khớp là tình trạng khá phổ biến, có thể xuất hiện sau vận động quá sức, chấn thương hoặc liên quan đến những vấn đề tại cơ, gân, dây chằng và khớp. Cơn đau có thể chỉ thoáng qua nhưng cũng có trường hợp kéo dài, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng đến khả năng vận động, sinh hoạt hằng ngày. Vậy nguyên nhân nào thường gây đau nhức, những dấu hiệu nào cần chú ý và nên chăm sóc xương khớp ra sao? Hãy cùng Orihiro Việt Nam tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Đau nhức xương khớp là gì?
Đau nhức xương khớp là cách gọi chung cho cảm giác đau, mỏi, căng cứng hoặc khó chịu xuất hiện tại một hoặc nhiều vị trí thuộc hệ vận động, chẳng hạn như khớp gối, vai, cổ tay, bàn tay, hông, cổ, lưng hoặc mắt cá chân.
Trên thực tế, cảm giác mà nhiều người gọi là “đau xương khớp” không phải lúc nào cũng bắt nguồn trực tiếp từ xương. Cơn đau có thể xuất phát từ:
- Khớp.
- Sụn khớp.
- Cơ.
- Gân.
- Dây chằng.
- Bao hoạt dịch.
- Các mô mềm quanh khớp.
Mayo Clinic cho biết đau khớp có thể dao động từ cảm giác đau nhẹ sau một số hoạt động cho đến mức đau nghiêm trọng khiến những vận động đơn giản cũng trở nên khó khăn.
Một số người chỉ bị đau ở một vị trí, trong khi những người khác có thể đau đồng thời nhiều khớp. Tình trạng này cũng có thể đi kèm cứng khớp, sưng, nóng hoặc hạn chế phạm vi vận động.
Những vị trí thường bị đau nhức xương khớp
Đau xương khớp có thể xuất hiện ở hầu hết các vùng tham gia vận động trên cơ thể. Tuy nhiên, một số vị trí thường chịu tải trọng hoặc vận động nhiều có xu hướng dễ xuất hiện cảm giác khó chịu hơn.
| Vị trí | Biểu hiện thường gặp |
| Khớp gối | Đau khi đi bộ, lên xuống cầu thang, đứng lên ngồi xuống |
| Cột sống thắt lưng | Đau hoặc mỏi vùng lưng dưới, có thể tăng khi ngồi lâu |
| Cổ và vai gáy | Cứng cổ, đau vai, khó xoay đầu |
| Khớp vai | Đau khi nâng tay, với đồ vật hoặc mặc quần áo |
| Khớp háng | Đau khi đi lại hoặc đứng trong thời gian dài |
| Cổ tay, ngón tay | Đau khi cầm nắm, làm việc bằng tay |
| Cổ chân, bàn chân | Khó chịu khi đi bộ, chạy hoặc đứng lâu |
| Khuỷu tay | Đau khi gập, duỗi hoặc thực hiện động tác lặp lại |
NHS cũng liệt kê đầu gối, vai, hông, bàn chân, mắt cá chân, bàn tay, cổ tay, khuỷu tay và cổ là những vị trí thường xuất hiện đau khớp.
Nguyên nhân đau nhức xương khớp thường gặp
Đau nhức xương khớp không phải là một bệnh cụ thể mà là triệu chứng có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.
Vận động quá sức
Tập luyện với cường độ cao, mang vác vật nặng hoặc thực hiện một động tác lặp đi lặp lại trong thời gian dài có thể làm cơ, gân và những cấu trúc quanh khớp bị quá tải.
Cơn đau thường xuất hiện sau:
- Tập thể thao cường độ cao.
- Chạy hoặc đi bộ quãng đường dài.
- Leo cầu thang nhiều.
- Mang vác vật nặng.
- Làm công việc chân tay liên tục.
- Thay đổi cường độ tập luyện đột ngột.
Nếu nguyên nhân chủ yếu là vận động quá sức, triệu chứng thường cải thiện khi cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi phù hợp.
Chấn thương xương khớp
Bong gân, căng cơ, té ngã, va đập hoặc chấn thương khi chơi thể thao đều có thể gây đau tại vùng khớp và mô mềm xung quanh.
Đau sau chấn thương có thể đi kèm:
- Sưng.
- Bầm tím.
- Hạn chế vận động.
- Đau khi chạm vào.
- Khó chịu khi chịu lực.
Nếu khớp biến dạng, đau dữ dội, sưng đột ngột hoặc không thể chịu trọng lượng sau chấn thương, người bệnh nên được đánh giá y tế sớm.
Thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp là một trong những nguyên nhân thường được nghĩ tới ở người trung niên và cao tuổi có tình trạng đau khớp kéo dài.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Đau khi vận động.
- Cứng khớp.
- Khó vận động hết biên độ.
- Có cảm giác lạo xạo hoặc phát ra âm thanh khi cử động.
- Sưng quanh khớp trong một số trường hợp.
Thoái hóa khớp thường tiến triển theo thời gian và không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên cảm giác đau. Việc xác định tình trạng cụ thể cần kết hợp khám lâm sàng và các phương pháp kiểm tra phù hợp.
Viêm khớp dạng thấp
Viêm khớp dạng thấp là bệnh lý viêm mạn tính có liên quan đến hoạt động bất thường của hệ miễn dịch.
Người mắc có thể gặp:
- Đau nhiều khớp.
- Sưng khớp.
- Cứng khớp sau khi ngủ dậy.
- Triệu chứng xuất hiện ở hai bên cơ thể.
- Khó vận động sau thời gian dài không cử động.
Nếu tình trạng cứng khớp buổi sáng kéo dài hoặc đau xuất hiện ở nhiều khớp đối xứng, nên đi khám thay vì tự sử dụng các sản phẩm giảm đau trong thời gian dài.
Bệnh gout
Gout có thể gây những cơn đau khớp dữ dội xuất hiện đột ngột, thường kèm sưng, nóng và đỏ.
Khớp ngón chân cái là vị trí thường được nhắc đến, tuy nhiên gout cũng có thể ảnh hưởng đến các khớp khác.
NHS mô tả một biểu hiện điển hình của gout là khớp nóng, sưng và đau dữ dội khởi phát đột ngột, thường xuất hiện ở ngón chân cái.
Viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch
Gân nối cơ với xương, trong khi bao hoạt dịch giúp giảm ma sát quanh một số vị trí khớp.
Khi những cấu trúc này bị kích thích hoặc viêm, người bệnh có thể cảm thấy đau khi thực hiện một số động tác nhất định.
Tình trạng này thường liên quan đến:
- Hoạt động lặp lại nhiều lần.
- Tập luyện quá mức.
- Tư thế lao động không phù hợp.
- Chấn thương.
Ít vận động và ngồi lâu
Không chỉ vận động quá mức, việc ít vận động trong thời gian dài cũng có thể khiến cơ thể xuất hiện cảm giác cứng và mỏi.
Người làm việc văn phòng thường xuyên:
- Ngồi nhiều giờ.
- Ít thay đổi tư thế.
- Cúi đầu nhìn máy tính hoặc điện thoại.
- Không tập thể dục.
có thể dễ cảm thấy đau mỏi cổ, vai, lưng và các vùng liên quan.
Vì vậy, nghỉ ngơi hoàn toàn trong thời gian dài không phải lúc nào cũng là giải pháp tốt cho đau nhức xương khớp.
Tuổi tác
Quá trình lão hóa có thể đi kèm với những thay đổi tại cơ, xương và khớp.
Ở người lớn tuổi, sức mạnh cơ bắp, khả năng giữ thăng bằng và chức năng vận động cũng có thể giảm dần nếu không duy trì hoạt động thể chất phù hợp.
Tuy nhiên, đau xương khớp không phải vấn đề chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Người trẻ vẫn có thể bị đau do chấn thương, vận động sai cách, bệnh lý viêm hoặc các nguyên nhân khác.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ đau nhức xương khớp
Không phải tất cả các yếu tố nguy cơ đều trực tiếp gây bệnh. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể khiến hệ vận động chịu áp lực lớn hơn hoặc tăng khả năng gặp vấn đề tại khớp.
Tuổi ngày càng cao
Theo thời gian, các cấu trúc của hệ vận động có thể thay đổi và khả năng hồi phục sau quá trình vận động cũng khác so với khi còn trẻ.
Đây là một trong những lý do người trung niên và cao tuổi thường quan tâm nhiều hơn đến việc chăm sóc xương khớp.
Thừa cân, béo phì
Khối lượng cơ thể lớn hơn có thể làm tăng tải trọng lên những khớp chịu lực như:
- Khớp gối.
- Khớp háng.
- Cổ chân.
- Bàn chân.
Do đó, kiểm soát cân nặng hợp lý là một phần quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cơ xương khớp.
Công việc đặc thù
Một số nghề nghiệp đòi hỏi:
- Đứng nhiều.
- Ngồi lâu.
- Mang vác vật nặng.
- Cúi người thường xuyên.
- Quỳ hoặc ngồi xổm.
- Thực hiện một động tác lặp đi lặp lại.
có thể khiến một số nhóm cơ và khớp chịu áp lực kéo dài.
Tiền sử chấn thương
Khớp từng bị chấn thương có thể cần được chú ý nhiều hơn trong quá trình tập luyện và lao động sau này.
CDC cũng liệt kê chấn thương khớp do thể thao, té ngã, tai nạn và một số hoạt động nghề nghiệp lặp lại là những yếu tố liên quan đến nguy cơ viêm khớp.
Ít hoạt động thể chất
Cơ bắp đóng vai trò hỗ trợ và ổn định khớp. Nếu ít vận động trong thời gian dài, sức mạnh và độ linh hoạt của cơ thể có thể giảm.
Duy trì vận động phù hợp vì vậy là một trong những biện pháp quan trọng để hỗ trợ sức khỏe hệ vận động.
Dấu hiệu thường gặp của đau nhức xương khớp
Biểu hiện có thể khác nhau tùy nguyên nhân và vị trí bị ảnh hưởng.
Một số triệu chứng thường được ghi nhận gồm:
- Đau tại một hoặc nhiều khớp.
- Cảm giác mỏi hoặc nặng khớp.
- Cứng khớp sau khi ngủ dậy.
- Cứng khớp sau khi ngồi lâu.
- Khó co, duỗi hoặc xoay khớp.
- Đau khi đi bộ hoặc lên xuống cầu thang.
- Khớp có tiếng lạo xạo khi vận động.
- Sưng quanh khớp.
- Đau tăng khi vận động.
- Giảm khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày.
Không nên dựa vào một triệu chứng riêng lẻ để xác định bệnh lý.
Ví dụ, đau đầu gối có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, từ căng cơ, tổn thương dây chằng đến vấn đề tại sụn hoặc khớp.
Phân biệt đau nhức thông thường và dấu hiệu cần chú ý
Không phải mọi cơn đau đều nguy hiểm. Đau nhẹ sau một buổi tập hoặc lao động nặng có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi phù hợp.
Tuy nhiên, một số biểu hiện cần được theo dõi kỹ hơn.
| Đau nhẹ có thể theo dõi | Nên đi khám |
| Xuất hiện sau vận động | Đau kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần |
| Không sưng đáng kể | Khớp sưng rõ |
| Vẫn vận động được | Khó thực hiện hoạt động thường ngày |
| Giảm dần sau nghỉ ngơi | Đau ngày càng tăng |
| Không có triệu chứng toàn thân | Có sốt hoặc cảm giác không khỏe |
| Khớp không biến dạng | Biến dạng khớp sau chấn thương |
Nếu không xác định được nguyên nhân hoặc đau nhức xương khớp kéo dài, việc thăm khám giúp tìm nguyên nhân chính xác hơn thay vì tự điều trị trong thời gian dài.
Cách cải thiện đau nhức xương khớp tại nhà
Đối với tình trạng đau nhẹ và không có dấu hiệu cảnh báo, một số điều chỉnh trong sinh hoạt có thể giúp cơ thể thoải mái hơn.
Nghỉ ngơi hợp lý
Khi đau xuất hiện sau vận động mạnh, cần giảm bớt những hoạt động khiến triệu chứng nặng hơn.
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng đau khớp thì phải nằm nghỉ hoàn toàn.
NHS khuyến cáo không nên ngừng hoàn toàn việc vận động khớp khi bị đau.
Sau giai đoạn đau cấp nếu không có chống chỉ định, vận động nhẹ trong khả năng chịu đựng có thể giúp duy trì độ linh hoạt của cơ thể.
Chườm lạnh khi phù hợp
Đối với một số tình trạng đau sau vận động hoặc chấn thương nhẹ có sưng, chườm lạnh có thể giúp giảm cảm giác khó chịu.
Có thể bọc túi lạnh bằng khăn thay vì đặt đá trực tiếp lên da.
NHS hướng dẫn có thể đặt túi lạnh được bọc khăn lên khu vực đau trong khoảng tối đa 20 phút mỗi lần.
Chườm ấm
Nhiệt ấm có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn khi bị căng cứng cơ hoặc khớp.
Mayo Clinic đề cập việc sử dụng miếng chườm ấm, tắm nước ấm hoặc ngâm nước ấm như các biện pháp có thể giúp thư giãn cơ.
Việc lựa chọn nóng hay lạnh nên dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể.
Duy trì vận động phù hợp
Hoạt động thể chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương khớp.
Một số hình thức vận động tương đối nhẹ có thể được lựa chọn tùy thể trạng:
- Đi bộ.
- Đạp xe.
- Bơi.
- Yoga.
- Các bài tập giãn cơ.
- Bài tập tăng sức mạnh cơ.
- Bài tập giữ thăng bằng cho người cao tuổi.
CDC cho biết hoạt động thể chất ở người viêm khớp có thể giúp giảm đau, cải thiện chức năng vận động và tâm trạng. Khuyến nghị chung cho người trưởng thành là hướng đến ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần cùng các hoạt động tăng sức mạnh cơ, nhưng mức độ thực tế cần điều chỉnh theo sức khỏe từng người.
Nếu đã có bệnh lý xương khớp hoặc đau nhiều, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng trước khi bắt đầu chương trình tập mới.
Kiểm soát cân nặng
Với người thừa cân, kiểm soát cân nặng có thể giúp giảm áp lực lên những khớp thường xuyên chịu tải.
Không nên sử dụng các phương pháp nhịn ăn hoặc giảm cân quá mức. Một chế độ ăn cân bằng kết hợp vận động phù hợp thường dễ duy trì hơn.
Điều chỉnh tư thế làm việc
Người thường xuyên ngồi trước máy tính nên chú ý:
- Điều chỉnh màn hình ngang tầm mắt.
- Giữ tư thế ngồi thoải mái.
- Hạn chế cúi cổ quá lâu.
- Đứng lên và vận động sau một khoảng thời gian làm việc.
- Tránh duy trì một tư thế liên tục nhiều giờ.
Đối với người lao động chân tay, nên học cách nâng vật nặng đúng tư thế và sử dụng thiết bị hỗ trợ nếu cần.
Tham khảo Glucosamine Orihiro 900 viên hỗ trợ chăm sóc xương khớp
Bên cạnh việc duy trì vận động phù hợp và chế độ dinh dưỡng cân bằng, người có nhu cầu bổ sung thêm dưỡng chất cho hệ vận động có thể tham khảo bản nâng cấp viên uống bổ xương khớp Glucosamine Orihiro 900 viên. Sản phẩm cung cấp 1.500 mg glucosamine HCl trong khẩu phần 10 viên, kết hợp chondroitin, collagen, hyaluronic acid cùng canxi, magie, kẽm và nhiều vitamin, hướng đến hỗ trợ bổ sung dưỡng chất cho sụn khớp, duy trì dịch khớp và khả năng vận động linh hoạt.
Sản phẩm phù hợp để tham khảo cho người trung niên, cao tuổi, người thường xuyên vận động hoặc có nhu cầu chăm sóc xương khớp hằng ngày. Người dùng nên sử dụng đúng hướng dẫn và kết hợp với chế độ ăn uống, tập luyện phù hợp. Glucosamine Orihiro 900 viên là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Kết luận
Đau nhức xương khớp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như vận động quá sức, chấn thương, thoái hóa khớp, các bệnh lý viêm hoặc những vấn đề tại gân và mô mềm quanh khớp. Không nên mặc định mọi cơn đau đều do tuổi tác hoặc thiếu canxi, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên, kèm sưng nóng hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động.
Orihiro Việt Nam khuyến khích duy trì chế độ ăn đa dạng, vận động phù hợp, kiểm soát cân nặng và xây dựng thói quen chăm sóc hệ vận động ngay từ sớm. Với những trường hợp đau bất thường hoặc kéo dài, việc thăm khám và xác định đúng nguyên nhân vẫn là bước quan trọng trước khi lựa chọn phương pháp chăm sóc hay sử dụng sản phẩm hỗ trợ.